Kwetsbaarheid is een voorwaarde voor het échte gesprek
Mijn broer zei tegen me: "Jij hebt eigenlijk een hele makkelijke baan. Je brengt mensen bij elkaar en je zorgt ervoor dat ze met elkaar praten". Daar had hij wel een punt, tenminste over wat ik doe als facilitator. Maar makkelijk is het niet, om mensen het échte gesprek te laten voeren. Want dat vraagt van mensen om zich kwetsbaar op te stellen. En als dat dan ook nog eens in een groep en op Zoom is …
Maar het kan wel. Via de verbinding die je creëert door een laagdrempelige en toch diepgaande uitwisseling met elkaar.
Het échte gesprek wordt vaak niet gevoerd
Ik werk virtueel met een groep leiders die hun bedrijf menselijker en meer 'purpose driven' wil maken. Ze zijn al een paar maanden op weg, maar ieder van hen worstelt met hoe dat te doen. Dat worstelen doen ze vooral in hun eentje: de cultuur is er absoluut niet naar om je kwetsbaar op te stellen en gevoelens of zorgen te delen. En al helemaal niet in een groep. Hierdoor laten ze een groot potentieel van leren en support liggen.
Ga eerst eens na voor jezelf. Ken je de situatie dat je:
- Een team leidt en je je rol nog niet hebt gevonden
- In een groep komt die al lang en hecht bij elkaar is en jij kent ze niet
- Je afvraagt of je wel mee kan komen met de rest en de uitdaging wel aankan
Hoe vrij en veilig voel je je dan om je kwetsbaar uit te spreken in die groep?
Wat is nodig dat dat wél gebeurt?
Er is een onmisbaar principe waarmee je een groep helpt zich kwetsbaar op te stellen zodat ze wat er écht toe doet op tafel brengen: aandacht voor de basisbehoeftes.
Deze basisbehoeftes zijn veiligheid, verbinding, autonomie en competentie. Vragen die we van nature, bewust of onbewust, hebben zijn:
- wat is mijn plek en ben ik in goede handen? (veiligheid)
- hoor ik erbij? (verbinding)
- heb ik controle over wat ik wel en niet wil doen? (autonomie)
- kan ik een waardevolle bijdrage leveren? (competentie)
Hoe begeleid je dit? Een voorbeeld.
Een uitwisseling die erg goed werkt voor verbinding is het bouwen van het sociale veld door middel van speed-dating:
- In drie korte rondes van 3 minuten spreek je met 3 verschillende partners over 3 vragen.
- Je kiest vragen die universeel en betekenisvol zijn. Bijvoorbeeld: Wat heb je over jezelf ontdekt tijdens Corona? Welke waarden kreeg je mee van je ouders? Wat wilde je als kind altijd worden?
- Na afloop laat je iedereen kort een antwoord delen in de hele groep.
Wat wordt er mogelijk door kwetsbaarheid in het gesprek?
Achteraf is iedereen blij verbaasd hoe snel ze met elkaar zulke diepe en persoonlijke gesprekjes hebben. Gevraagd naar wat dat oplevert komt vooral 'verbinding' naar voren — 'gezien worden', 'begrip voor de ander', 'openheid'.
Blijven werken aan de basis voor gesprek
Bedenk dat die basisbehoeftes nogal opdringerig zijn. Zodra het ook maar de schijn heeft dat ze niet vervuld zullen worden, komt het ongemak weer om de hoek kijken. Dus het is niet evident en simpel om het echte gesprek te faciliteren.